Deze website is mede mogelijk gemaakt door Glimworm IT
** GUUS DIJKHUIZEN **
"Dag van zure appels"
verhalen
auteur : Guus Dijkhuizen
uitgever : Aspekt, Soesterberg
144 blz. , € 16,90
ISBN 978 90 5911 852 2
www.uitgeverijaspekt.nl


Verhalen naar mijn smaak. Of het onderwerp nou 'De vacantie van anton rouwlever' is, 'Een school voor Hans', een meisje genaamd 'Heidi' (om van haar minder valide vader Henk niet te spreken), een eenakter met de titel 'Andere tijden' of 'De zaak van Beuzekom' (daartussen ook nog 'De verbintenis' - dan heb ik alle titels genoemd), de uitwerking van de gegevens is telkens verrassend: een mixture van absurde, griezelige, hilarische situaties gelardeerd met buitenissige, komische, zielige personages die met zonderlinge, onalledaagse belevenissen geconfronteerd worden.
Het ene moment speelt het onzinnig-grappige de dragende rol, een paar lees-seconden later blijkt afgrijzen de boventoon te voeren.
Je zou je kunnen voorstellen dat Kafka zulk soort verhalen zou schrijven na een dagje in 'De Efteling'.

De vrijgezel Anton Rouwlever bijvoorbeeld heeft een verzorgde reis naar het Hertogdom Monte Liberico gewonnen door mee te doen met de jaarlijkse prijsvraag van Beter Maal en ongeveer juist te raden hoeveel velderwtjes er zaten in de versierde bokaal op een zuil bij de kassa van de supermarkt waar hij zijn victualiën pleegt in te slaan.
In de trein naar zijn bestemming lijkt alles nog in orde, maar na het verlaten van het eindstation Cobolco Notá Bènne Centraal en op weg naar zijn hotel Dutch Paradise komt hij terecht in een soort burgeroorlog die hij absoluut niet kan overzien.
Hij houdt de in de stad heersende chaos aanvankelijk voor herstelwerkzaamheden. Dat heb je in Nederland ook.
Maar als er schoten vallen, huizen in brand staan en lijken op straat liggen, herziet hij deze indruk. In zijn hotel, waar hij wel degelijk aankomt, meeliftend in de pick-up van een groep partizanen, terroristen of wat zij mogen zijn (weet Anton veel), hoort hij van de hôtelier dat hij toevallig de Journée Ácida Manzanas meemaakt. 'Dag van zure appels', zo verklaart de hôtelier. 'Dag om ruzies te beslechten, zal ik maar zeggen. Dit jaar voor het eerst in het hele land van kracht.

Hans, uit het volgende verhaal, is een volslagen achterlijke, goed uit de kluiten gewassen gozer, die voor het eerst naar een echte gewone openbare school gaat.
Omdat een school als het ware een verlengstuk hoort te zijn van de thuissituatie, verklaart Cobie Knipscheer van de School voor Beteronderwijs, mag Hans zijn huisdier meebrengen.
Ik ga niet verklappen in welk gezelschap Hans het schoolplein betreedt, maar het is in elk geval geen konijntje of cavia.

Over nu naar Jan en Jacob in 'Andere tijden'.
Deze twee mannen van boven middelbare leeftijd voeren een ernstig gesprek, gezeten op een bank in een plantsoentje van een nieuwbouw wijk.
Zij maken deel uit van een Commissie, die bepaalt welke bewoners in genoemde wijk qua kleding en/of gedrag uit de toon vallen.
Zulke bewoners dienen geruimd te worden. Logisch toch?
Jan en Jacob, woonachtig in verschillende straten, behoren tot de voltrekkers der vonnissen.
Hieronder een stukje uit hun dialoog:

Jan: 'Boerwinkel stond als eerste op mijn lijst. Daar had ik het moeilijk mee. Dat moet je echt van me geloven. Dat je iemand al lang kent. Zoveel jaar al en dat je dan.... misschien kwam het daardoor wel. Jij weet dat ik goed met een revolver om kan gaan, maar na drie keer bewoog Frans nog. Dat was echt naar om te zien. Kijk, als het gaat zoals vanmorgen met die vent van supermarkt Roderikus, .... hè, nu ben ik alweer zijn naam kwijt.'
Jacob: 'Je bedoelt Zoetekerk. Hein Zoetekerk.'
Jan: 'Jij kent ook iedereen. Maar wat ik wil zeggen is, bij hem was het echt pang, pang. En daar lag ie dan. Twee gerichte schoten, dat was al.'

Zo gaat dat dan door, tot de mannen te spreken komen over Jans zoon Frits...
Ook in deze eenakter wordt, net als in de overige verhalen van deze bundel, de stijl bepaald door de discrepantie tussen de nuchtere, licht ironische vertel- of spreektrant (versterkt vaak door melig-zotte namen van locaties en personen, zoals rivier de Snikkel of het echtpaar Galgenbont) en het lugubere, vaak cynische gegeven dat de inhoud uitmaakt.
Knappe manier van schrijven.

Wie van detectivestories houdt, zonder het genre al te serieus te nemen, komt aan zijn/haar trekken in 'De zaak van Beuzekom'.
Een mooie parodie, zeer vrij naar Agatha Christie en Ellery Queen, deelt Guus Dijkhuizen zelf mee.
Hij had slechtere voorbeelden kunnen kiezen en betoont zich een eminent navolger van hun werk.

Jaap Reiding